Bert Ernste – Utrecht | São Paulo • weblog

Brazilië, West-Papua, media en meer

Archive for the ‘Media’ Category

Hekel aan goede doelen

2 comments

Screenshot van website Vluchtelingenwerk

Sinds jaren heb ik het niet op goede doelen. Dat is begonnen met de professionalisering van de fondsenwerving. De grote organisaties voor goede doelen maken tegenwoordig allemaal gebruik van uiterst professionele marketingtechnieken. Die hebben ze geleend van de commerciële sector, compleet met alle verfoeilijke reclametrucs die daar bij horen: veel suggestie, weinig harde feiten.

Ze sturen je bijvoorbeeld een kleinigheid (ansichtkaarten of zo) in de hoop dat je vindt dat je daar iets tegenover moet stellen. Dat soort oneigenlijke reclame maakt die goede doelen ongeloofwaardig en leidt af van de zaak waar het werkelijk om gaat. Daar komt nog eens bij dat de aanzienlijke marketingbudgetten van de fondsenwervers vooral opgaan aan de concurrentie met andere goede doelen. Zonde van het geld.

Je voelt op je klompen aan dat je gemanipuleerd wordt door de trieste hongergezichtjes, door aandoenlijke oproepen van mensen met ziekte x, y of z, met zwaar opgepoetste cijfers over hoe goed ze wel hun geld besteden, en door bekende mensen die je oproepen geld te storten, al dan niet gepaard gaande met zogenaamd ludieke acties als de ‘ice bucket challenge’ (wat een akelige hype!), sponsorlopen of bergen opfietsen. Of met opgeklopte nationale inzamelingsacties, zoals recent voor de bestrijding van ebola. De hulporganisaties lijken overigens vaak meer met zichzelf bezig (€) dan met de doelgroep waar het om gaat.

Totaal ongeloofwaardig dus, wat recentelijk volop is bevestigd door berichten over de hoge beloningen van de topmensen van veel goede doelen en verschillende schandalen. Giro555 van de samenwerkende hulporganisaties blijkt ook al niet erg doelgericht.

Het toppunt is de manier waarop Vluchtelingenwerk vrijwilligers werft: met een beroep op het egoïsme van mensen. De website Parttimeheld.nl (de naam zegt het al) heeft het vooral over wat je zelf hebt aan vrijwilliger zijn voor Vluchtelingenwerk: je kunt er zelfs (parttime) held mee worden! Ofwel borstklopperij: kijk eens hoe goed ik doe! Het is onthullend dat de voldoening die vrijwilligerswerk geeft (op zich natuurlijk niets mis mee), nu het hoofdmotief wordt en niet meer het helpen van de ander. Dat gaat niet over fondsenwerving, maar laat goed zien hoe het marketingdenken zich meester heeft gemaakt van de bekende goede doelen.

Ondertussen zijn collectanten vandaag de dag vaak betaalde geldophalers, die getraind worden om je aan de praat te houden (‘relatie’ opbouwen) alsof ze tweedehands-autoverkopers zijn. En dat aan je voordeur of onverhoeds als je in het winkelcentrum loopt. De mededeling dat je niet geïnteresseerd bent, is meestal niet genoeg. “Waarom niet?” Mijn antwoord daarop is dat ze goed getraind zijn, maar dat ik nog steeds geen interesse heb. Dit soort collectanten wekt veel ergernis.

Afbeelding van stickerEen vervelende vorm van sociale druk komt van jeugdige collectanten die – vaak vergezeld van een ouder – aan de deur komen. Wie kan een jong kind weerstaan? Die sociale druk neemt nog toe als het bekenden uit de eigen buurt zijn. Op zich goed natuurlijk dat kinderen erop uit trekken voor een goed doel. Ook is er niets mis mee als die kinderen kennis maken met mensen die niet willen geven. Toch vind ik het lastig en eigenlijk een oneigenlijke manier van collecteren.

Laat mij in stilte die goede doelen steunen waarvan het werk mij aanspreekt, en spaar mij het marketingbombardement, de al dan niet betaalde collectanten en de nationale televisieacties. Ik kom dan als vanzelf uit bij kleinere stichtingen, grotendeels gerund door vrijwilligers.

Aanvulling april 2014: Bij Nietaandedeur.nl zijn stickers te verkrijgen om “op een nette manier duidelijk te maken dat je niet gestoord wilt worden”.

Aanvulling december 2018: Fondsenwerving goede doelen is een zinkend schip (De Volkskrant).

Aanvulling februari 2019: Seksueel misbruik is wijdverbreid bij goede doelen – en de leiding kijkt vaak weg (Vrij Nederland)
“Internationale NGO’s waren ooit rebellenclubs. Nu zijn het bedrijven, middelgrote wereldspelers met honderden tot tienduizenden werknemers. Imago en ongestoorde financiering zijn van (over)levensbelang.”

Aanvulling 19 augustus 2021: Een goede analyse van de verwording van veel niet-governementele organisaties in Vrij Nederland (alleen die dag gratis te lezen): De goededoelenindustrie: hoe goede bedoelingen kunnen ontsporen.

Aanvulling 11 november 2021: Over collectes voor diverse vormen van kanker: De verheven status van kanker is verbazingwekkend (De Volkskrant)

Selectieve opwinding rond onthoofdingen

one comment

Uitstalling van hoofden van de bende van Lampião. Bron Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Lampi%C3%A3o

Brazilië 1938

In eerste instantie was ik – net als iedereen – geschokt door de onthoofdingsfilmpjes van Islamitische Staat (IS). Toch kreeg ik al snel een ongemakkelijk gevoel bij de nogal pavloviaanse reactie daarop: ‘barbaars’, ‘primitief’, ‘schokkend’. En daarna: ‘bombarderen!’ In het verleden hebben onze bombardementen alleen maar ellende gebracht.

De verontwaardiging over de onthoofdingen door IS kwam pas op, toen er Westerlingen werden onthoofd. Eerdere onthoofdingen in Syrië van een aantal niet-Westerse gevangenen door de Free Syrian Army (vermeend gematigde rebellen waarmee het Westen zaken doet in de strijd tegen het bewind van president Assad) kregen in het Westen geen (media)aandacht. Dat is cynisch.

Ook is de nadruk op de barbaarsheid van dood door onthoofding nogal selectief. Is de dood van onschuldige burgers door aanvallen met drones, of door ongerichte bombardementen minder erg?

Onthoofdingen spreken onze angsten meer aan dan technologische oorlogvoering, waarbij de schutter op afstand blijft: hoog in de lucht bij bombardementen (naderhand een biertje in de kantine van de basis), ver weg aan de andere kant van de wereld in het geval van drones (als de dienst erop zit, gewoon naar huis), of vele kilometers ver op een schip in het geval van kruisraketten. Door van ver komende stukken metaal uiteen gereten te worden, is net zo erg als van dichtbij vermoord te worden.

Ongemakkelijk is ook de suggestie van veel politici en media dat deze onthoofdingen specifiek zijn voor deze terroristische groepering. De boodschap (vaak impliciet, maar ook expliciet) is dat de daders primitief en barbaars zijn. Kortom: onmensen. In hun motieven hoef je je dan niet meer te verdiepen. IS is evenwel alles behalve primitief en gaat weloverwogen te werk.

Onthoofdingen komen ook in onze geschiedenis volop voor. In 1945 onthoofdden Amerikanen een Japanner en poseerden met het afgehakte hoofd uitgestald op een tank. In 1991 deden Amerikanen hetzelfde met een Irakees. Tot in de jaren zestig gebruikten de Europeanen in hun koloniën onthoofdingen om vrijheidsbewegingen af te schrikken. Meer over onthoofdingen in de geschiedenis hier en hier.

Velen zullen het bovenstaande lezen als het goedpraten van de onthoofdingen. Dat is natuurlijk klinkklare onzin. Het doden van onschuldige burgers is nooit en te nimmer goed te praten. Laten we onze (media)aandacht en onze verontwaardiging echter niet beperken tot onthoofde onschuldige Westerse burgers.  Meer.

De foto hierboven uit 1938 is gemaakt in Brazilië waar de autoriteiten lang jacht maakten op de bende van Lampião en Maria Bonita (Mooie Maria). De bendeleden werden onthoofd en de hoofden tentoongesteld.

Meer commentaren

Zomer!

one comment

Foto van kinderen in kanaal

Utrecht 2014

Het is zomer! Hier een groep kinderen in het Merwedekanaal nabij de Mandelabrug in Utrecht.

Ik verbaas mij wel over de hype in de media als het eenmaal warm wordt. Items op het tv-journaal met strandinterviews en verhalen over hitteplannen met interviews met deskundigen, die aanraden om veel water te drinken. Duh!

Trouwens die strandinterviews zijn helemaal geen interviews, want ze zijn volstrekt nietszeggend. Zo van: “lekker toch?!” en meer van dat soort diepe gedachten. Ieder is zijn of haar plezier gegund, maar bespaar ons dit soort prietpraat tussen het nieuws uit Gaza en neerstortende vliegtuigen.

Meer mediacommentaren | Meer foto’s

Written by Bert Ernste

juli 19th, 2014 at 6:48 am

Sociale media dringen sluipsgewijs door

leave a comment

Logo DiasporaGrappig hoe de zogenoemde sociale media doordringen in een mensenleven. Eerst wilde ik niet meedoen. In het prille begin nodigde een vriend mij uit om lid te worden van Linkedin, wat ik toen maar deed, al zag ik er weinig in. Mijn account was totaal passief.

Veel later maakte ik toch maar accounts aan bij Facebook en Hyves om vindbaar te zijn in verband met freelance werk. Ook daar was ik echter totaal niet actief met het plaatsen van mededelingen en al helemaal niet van persoonlijke berichten. Desondanks meldden zich een aantal mensen die ‘vrienden’ wilden worden. Meestal ‘bekenden’ van fora. Interessant hoe zelfs een totaal passief account gevonden wordt. Dat doen die sociale media heel slim.

Twitter ging ik gebruiken om nieuwe bijdragen op mijn website te melden. Na een poosje liet ik die meldingen automatisch doorstromen naar Facebook. Zelf kwam ik daar nog steeds zelden.

Een blog op WordPress gaf de kans om ook korte berichten die ik te licht vond voor mijn website te plaatsen. Vooral foto’s vonden daar een plek. Nog steeds geen privé-berichten, die horen wat mij betreft helemaal niet op internet thuis. Ook nieuwe bijdragen op mijn WordPressblog meldde ik via Twitter.

Uiteindelijk ging ik ook artikelen en dergelijke die ik interessant vond, delen via Twitter. (En dus automatisch ook via Facebook. Hyves was inmiddels uit de markt.)

Nog weer later heb ik ook een account aangemaakt op Diaspora, een privacyvriendelijk alternatief voor Facebook. Dat is meer uit solidariteit met het initiatief dan om wat anders, want daar heb ik geen vrienden. Het probleem van Diaspora is dat iedereen al op Facebook zit en te lui is om over te stappen, ondanks het feit dat Facebook slecht is voor je privacy. Op Diaspora plaats ik de bijdragen die op mijn website staan, de berichten op mijn weblog en de deelberichten van mijn Twitter.

Samengevat: ik heb nu mijn website voor het (overwegend) serieuzere werk, mijn weblog (inmiddels op een eigen domein) voor een dagelijkse bericht (vaak een foto) plus de artikelen van mijn website, en Twitter (2015: opgeheven) om te berichten dat er iets nieuws staat op mijn website of weblog en om interessante artikelen en dergelijke te ‘delen’. Die Twitterberichten gaan ook door naar mijn Facebook (2015: opgeheven) en Linkedin (2015: opgeheven). Tenslotte heb ik een account bij Diaspora voor een mengsel van dat alles.

Zo ben ik uiteindelijk dus toch meegegaan met de ‘sociale’ media, zij het een beetje anders dan de meesten. Grappig proces.

Meer mediacommentaren

Written by Bert Ernste

mei 13th, 2014 at 6:27 am

Virtuele kiosk Blendle grijpt lezer bij de lurven

2 comments

Logo van BlendleOnlangs mocht ik de proefversie van de internetkiosk Blendle proberen. Dat werd een wat onthutsende ervaring. Na het aanmaken van de inlog komt de lezer niet bij de rekken met kranten en tijdschriften terecht zoals je zou verwachten, maar op een pagina waar je min of meer bekende Nederlanders kunt aankruisen van wie je vervolgens leestips krijgt.

Wie die pagina wegklikt om eerst te kijken wat Blendle aan media te bieden heeft (daar kom je tenslotte voor), blijkt ineens volautomatisch achttien mensen te volgen. Het is net alsof je bij de ingang van de tijdschriftenhandel wordt aangeklampt met aanbiedingen van mensen die tips willen geven nog voordat je de aangeboden waren hebt kunnen bekijken. Als je daar (nog) niet van gediend bent en doorloopt, zitten er al achttien te volgen personen in je zak.

Desgevraagd legt Blendle uit dat dat is gedaan omdat mensen die pagina over mensen volgen slecht lazen. Blijkbaar is men er niet in geslaagd die volgpagina zo aantrekkelijk te maken dat mensen daarvoor kiezen zonder die negatieve optie (als je niet zegt dat je niet wilt, gaan we ervan uit dat je wilt). Zo’n negatieve optie ervaren de meeste mensen – terecht – als inbreuk op hun keuzevrijheid. Bovendien is het natuurlijk vele malen logischer om de optie voor leestips van bekende personen aan te bieden nadat je hebt kunnen kijken welke kranten en tijdschriften in de rekken liggen. De kans is groot dat mensen die volgpagina (mede) zo slecht lezen omdat ze eerst de aangeboden media willen zien.

De mensen van Blendle zien niet in dat het de verkeerde volgorde is en dat zo’n negatieve optie gewoon niet kan, zo blijkt uit een uitvoerige, zij het van de kant van Blendle erg defensieve gedachtewisseling. Ze schermen voornamelijk met het feit dat 95 procent van hun lezers gebruik maakt van de mogelijkheid om leestips van gekozen personen te krijgen.

Waarom dan zo’n vermaledijde negatieve optie, en waarom niet eerst je waren laten zien, zo blijft de vraag. Hopelijk wordt Blendle in de definitieve versie klantvriendelijker.

Meer mediacommentaren

Written by Bert Ernste

april 4th, 2014 at 10:37 am

Wegwezen bij Facebook!

one comment

Logo DiasporaWeglopen bij Facebook zou goed zijn, want Facebook is slecht voor je privacy, censureert en bepaalt wat je te zien krijgt.

Diaspora is een open-sourcealternatief. Massaal daarheen dus! Probleem is wel dat de software van Facebook zeer gelikt is en dat ‘iedereen’ daar al zit. En overstappen doen we niet graag. Dus winden we ons op over grootschalige spionage door geheime diensten, maar waar we zelf invloed hebben laten we het er meestal bij zitten. (Overigens kun je Diaspora zo instellen dat bijdragen aldaar automatisch doorgeplaatst worden op Facebook, Twitter en Tumblr.)

Inschrijven op Diaspora kan onder meer hier en hier.

Mijn Diasporastek

Meer mediacommentaren

Written by Bert Ernste

februari 6th, 2014 at 5:17 pm

‘Kennedy wilde Brazilië binnenvallen’

leave a comment

Foto van president Kennedy met president Goulart

President Kennedy schudt de hand van president Goulart in 1962.

‘Kennedy wilde Brazilië binnenvallen’ berichtte De Volkskrant eerder deze week. “De Amerikaanse president John F.Kennedy (1917-1963) overwoog serieus in 1963 Brazilië binnen te vallen om zijn linkse Braziliaanse ambtgenoot João Goulart (1918-1976) ten val te brengen. (…) Kennedy werd in november vermoord en Goulart werd in 1964 door zijn eigen leger afgezet.”

Het bericht in De Volkskrant is nogal kort en verder zoeken levert weinig op buiten de Braziliaanse bronnen. Bijvoorbeeld dit artikel in de Braziliaanse editie van El País en de bron van de onthullingen.

‘Onthullingen’ is overigens betrekkelijk, want dat de Verenigde Staten een dikke vinger in de pap hadden bij de staatsgreep in Brazilië van 1964 was al wel bekend. Dat de Verenigde Staten een militaire interventie overwogen is in dat opzicht een (interessant) detail.

Zie verder deze (Portugeestalige) film over de Amerikaanse inmenging in Brazilië:

Meer Brazilië

Written by Bert Ernste

januari 7th, 2014 at 5:40 pm

Moord op Kennedy: mysterie duurt voort

one comment

Foto van John F. Kennedy in limousine, kort voor zijn doodToen de Amerikaanse president John F. Kennedy vijftig jaar geleden (22 november 1963) werd vermoord, was ik twaalf. In nieuws was ik nog niet zo geïnteresseerd. Het was de tijd dat Nederland nog maar één televisienet had en we werden nog niet dood gegooid met nieuws.

Toch fietste ik de dag na de moord op Kennedy wel naar school met de wetenschap dat er iets ernstigs was gebeurd. Waarschijnlijk was dat gebaseerd op iets dat ik tijdens het ontbijt had opgevangen, maar het fijne wist ik er niet van. Althans dat zegt mijn geheugen mij nu. Ik weet niet zeker of dat klopt.

Wel weet ik nog dat mijn toenmalige geschiedenisleraar ons naast de banken liet staan en een een wat prekerig betoog hield over de moord op een groot leider. Dat het wat prekerig was is niet zo gek, want de leraar was tevens dominee.

Hoe dan ook heeft de moord op president Kennedy toen diepe indruk gemaakt. De latere moorden op zijn broer Robert Kennedy en de bekende Martin Luther King (beide in 1968) kwamen daar nog bij.

De vraag of er achter de moord op president Kennedy een complot van de geheime diensten zat, heeft me dan ook altijd geboeid. Datzelfde geldt trouwens voor de moorden op Robert Kennedy en Martin Luther King. Helaas blijft een definitief antwoord nog steeds uit.

Zeker is wel dat er nog steeds veel onbeantwoorde vragen zijn rond deze moorden. Een overzicht van de twijfels rond de aanslag op John F. Kennedy met een groot aantal bronnen is hier te vinden.

Het mysterie duurt voort.

Meer columns

Written by Bert Ernste

november 10th, 2013 at 10:07 am

Stereotypen: de Arabier 2

leave a comment

Een bericht over een Amerikaanse high school met een norse Arabier als logo trok mijn aandacht:

De mascotte van Coachella Valley High is een stereotype Arabier met één gefronsde stevige wenkbrauw boven beide boze ogen, een flinke haakneus, een zwarte baard en een krullende snor. Op de muren van het schoolgebouw prijken schilderingen van stoere Arabische mannen en schaarsgeklede oosterse vrouwen, zwevend op tapijten. De Arabier verdedigt al tientallen jaren de eer van Coachella Valley High, maar daar komt mogelijk verandering in. Amerikaanse Arabieren verenigd in de American-Arab Anti-Discrimination Committee (ADC) ervaren de mascotte als een beledigende stereotypering.

Logo van Habib'szo schrijft De Volkskrant.

Het bericht deed mij meteen denken aan een keten van Arabisch fast food in Brazilië, Habib’s, die het logo hiernaast hebben. Ik schreef er al eens over.

Stereotypen bestrijden is goed (al slaat het soms door in een soort fundamentalisme), maar misschien moeten de actievoerders niet een lokale high school als doel nemen, maar de veel wijder opererende fast-foodketen.

In Brazilië, waar veel Brazilianen van Arabische afkomst wonen, heb ik nooit iets gehoord van protesten tegen het logo van Habib’s. Dat zal toch niet alleen maar zijn, omdat de Arabier van Habib’s niet nors kijkt.

Meer over Islam in Brazilië

Meer Brazilië

Written by Bert Ernste

november 9th, 2013 at 10:11 am

Media onkritisch over terreurdreiging

leave a comment

Foto kop uilDe media laten het afweten als het gaat om terreurdreiging. Ze slikken de beweringen van de veiligheidsdiensten voor zoete koek. Raar dat we de ene dag horen van een afgeluisterd tweegesprek dat de volgende dag een conference call blijkt te zijn. Nou ja ‘blijkt’, we moeten het maar aannemen.

Zijn de media veel te meegaand bij het publiceren van die druppelsgewijze informatie van de veiligheidsdiensten (zo houd je het lekker in het nieuws), ze gaan ook veel te weinig in op de motieven van de potentiële aanslagplegers. Zouden wij misschien ook radicaliseren, als de VS in de jacht op terroristen drone-aanvallen zouden doen op Amsterdam Oost?

Rob Wijnberg formuleert het scherp in zijn column Waarschuwing.

Meer mediacommentaren

Written by Bert Ernste

augustus 9th, 2013 at 7:23 pm