Bert Ernste – Utrecht | São Paulo • weblog

Brazilië, West-Papua, media en meer

Archive for the ‘boeken’ tag

Utrecht: fanfare

3 comments

Foto van gedicht op muur

Omslag van boek 'De schuiftrompet' van C.C.S. CroneUtrecht 2020

Hierboven een tekst van C.C.S. Crone, een Utrechtse schrijver.

Written by Bert Ernste

december 24th, 2020 at 6:24 am

Drukpers

3 comments

Foto van deel van oude drukpers

Foto van plank met oude boekenDen Haag (Zuid-Holland) 2019

Nu we met een paar drukken op de knop van alles kunnen kopiëren en vermenigvuldigen, is het moeilijk voorstelbaar dat drukwerk vroeger gemaakt moest worden uit losse letters. En daar weer voor was overschrijven de enige mogelijkheid, vaak gedaan door monniken.

(Kleine foto groter door erop te klikken.)

Written by Bert Ernste

december 13th, 2020 at 6:29 am

Nicolaas Beets – Camera Obscura

3 comments

Foto van detail van graf

Foto van grafUtrecht 2020

Onder deze vrij simpele grafsteen in Utrecht ligt Nicolaas Beets, auteur, dichter, predikant en hoogleraar. Hij is ook bekend onder pseudoniem: Hildebrand.

Zijn bekendste werk is Camera Obscura, dat voor het eerst verscheen in 1839.

Het schilderij van Beets en de afbeelding van Camera Obscura zijn van Wikipedia.

(Tweede foto van het graf groter door erop te klikken.)

Schilderij van Nicolas Beets door Thérèse Schwartze (1881)

Omslag boek Camera Obscura

Written by Bert Ernste

december 1st, 2020 at 6:25 am

De overval

2 comments

Omslag boek Reis door de nachtNog even over de Duitse bezetting.

Voor wie in of kort na de oorlog van 1940 – 1945 is geboren, is de Duitse bezetting indirect een levende herinnering. Wie in de jaren vijftig / zestig van vorige eeuw (als jongen) opgroeide, deed dat met boeken zoals bijvoorbeeld Reis door de nacht van Anne de Vries en Van Hollandse jongens in de Duitse tijd van Aart Romijn.

Een film die grote indruk op mij maakte, ook omdat mijn vader vertelde dat die over ware gebeurtenissen ging, was De overval van Bert Haanstra en Paul Rotha. De film gaat over de gedurfde bevrijding van 51 gevangenen uit de gevangenis van Leeuwarden in december 1944. Ik heb de film niet zo lang geleden op DVD opnieuw gezien en ik voelde opnieuw de spanning die ik als kind beleefde. De film doet hier en daar de werkelijkheid wel wat geweld aan, zo begrijp ik, maar het is een klassieker van de Nederlandse film.

Omslag boek De overvalLater kreeg ik het boekje van dr. Lou de Jong (van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog) over die operatie.

De actie in Leeuwarden was trouwens niet uniek. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland zijn er meer gewapende overvallen op gevangenissen geweest, onder meer in Assen en Rotterdam. Ook daarbij vielen geen slachtoffers. Als SS’ers verklede verzetsmensen bevrijdden bijvoorbeeld in oktober 1944 zeventien ter dood veroordeelde verzetsmensen uit de gevangenis in Rotterdam.

Onlangs verscheen De mannen van de Overval van Hessel de Walle, waarin de levensverhalen van de verzetsmensen, die deelnamen aan de bevrijdingsactie in Leeuwarden worden verteld.

Foto van boek De mannen van de overvalDe overval in Leeuwarden kon zo bekend worden doordat de deelnemers hun ervaringen op schrift stelden. Die verslagen vormden de basis voor de film, waarmee de overval in Leeuwarden zijn roem verwierf.

Hieronder een Friese documentaire over de overval, het boek en de film. Klik op CC voor ondertitels.

Voor jongeren zal het perspectief op de Duitse bezetting nu heel anders zijn dan het mijne. We laten de herdenkingen nu vergezeld gaan van grote festivals om jongeren aan te spreken, want de Duitse tijd ligt steeds verder achter ons. Zo gaat dat met geschiedenis – voor de meesten althans. Een nationaal gedragen beeld van de bevrijding is er inmiddels niet meer, zo schreef De Groene Amsterdammer.

Woorden op het water

2 comments

Foto van boekwinkel op boot

Foto van ingang van boekwinkel op bootLonden (Engeland) 2019

(Kleine foto groter door erop te klikken.)

Written by Bert Ernste

april 10th, 2020 at 5:25 am

Leeshokje het Vrije boek

2 comments

Foto van bushokje, nu leespunt

Paraty (RJ) Brazilië 2018

Dit bushokje (denk ik) is nu een leespunt (ponto de leitura) met de naam het Vrije Boek (Livro Livre).

Written by Bert Ernste

maart 11th, 2019 at 6:25 am

Tweedehands boeken

one comment

Foto van cabine van Volkswagen Kombi vol boeken

Paraty (RJ) Brazilië 2018

Deze Volkswagen Kombi dient nu als tweedehandsboekwinkel (in het Portugees: sebo). Toen we er de eerste keer langs kwamen, was hij nog gesloten, later open. (Kleine foto’s groter door erop te klikken.)

Foto van Volkswagen Kombi met boeken (gesloten) . Foto van Volkswagen Kombi met boeken (open)

Written by Bert Ernste

maart 10th, 2019 at 6:25 am

Roman: de nadagen van het Nederlandse regime in Nieuw-Guinea

2 comments

Omslag boekIn 1962 moest Nederland haar laatste kolonie in de Oost overdragen aan Indonesië (via een tussenbewind van de Verenigde Naties). In de jaren daarvoor had Nederland hard gewerkt aan de ontwikkeling van Nederlands Nieuw-Guinea met het oog op onafhankelijkheid.

In die context speelt de roman Norman van Merel Hubatka. Hoewel een roman is het boek gebaseerd op het ware verhaal van Merel Hubatka’s vader, die in het boek Norman Taborsky heet.

Taborsky is bestuursambenaar, die in het binneland van Nieuw-Guinea ontwikkeling probeert te brengen. Vanwege de gebrekkige communicatie heeft hij bij zijn werk onder de papua’s bijna geen weet van de internationale ontwikkelingen, die uiteindelijk leiden tot de overdracht van Nieuw-Guinea. De Verenigde Staten willen Indonesië te vriend houden om te vermijden dat dat land de kant van de Sovjet-Unie kiest. Het is de tijd van de koude oorlog.

Norman schakelt tussen het internationale politieke toneel (met onder meer minister van buitenlandse zaken Joseph Luns en het beleid van de Verenigde Staten onder Kennedy) en het werk van Taborsky onder papua’s.

Wat mij betreft had het werken in het binnenland en Taborskys omgang met de lokale bevolking nog wel wat meer ruimte mogen krijgen, maar het is een zeer lezenswaardig boek dat de aandacht alle bijna driehonder pagina’s weet vast te houden.

Hopelijk vindt dit boek dankzij de romanvorm een breder publiek dan alleen de mensen, die geïnteresseerd zijn in onze voormalige kolonie. Het is toch vreemd dat we in Nederland zo weinig belangstelling hebben voor Nederlands Nieuw-Guinea en hoe het er aan toe gaat in het gebied sinds ons vertrek. Zó lang geleden is het niet.

Zie ook: Nederland druipt af over Met stille trom van F. Springer.

Meer boeken West Papua | Nieuw-Guinea

Meer West Papua | Meer koloniale geschiedenis

Aprila Wayar: romans uit West Papua
(voormalig Nederlands Nieuw-Guinea)

2 comments

Omslag boekHet is vreemd dat we in Nederland zo weinig horen over onze laatste kolonie in de Oost (tot 1962). Journalisten hebben nog steeds nauwelijks toegang tot het gebied. Het is dan ook te prijzen dat Aprila Wayar romans schrijft die spelen in West Papua. Helaas zijn haar boeken voor zover ik kan nagaan in Nederland niet verkrijgbaar.

Wayar schrijft in het Bahassa Indonesia. Haar boek Mawar Hitam Tanpa Akar is (als enige?) vertaald in het Engels, onder de titel Rootless black roses. Het verhaalt over het dagelijks leven in West Papua, dat zucht onder een onderdrukkend regime, waar de lokale bevolking een gediscrimineerde minderheid dreigt te worden (of al is) door de immigratie van andere etnische groepen uit de rest van Indonesië. De politiek en de onderdrukking sijpelen onvermijdelijk door in het leven van alledag. Voor wie geïnteresseerd is in West Papua beslist een aanrader.

Na Rootless black roses schreef Wayar Dua Perempuan (Two Women) en, zoals ik nu pas ontdekte, Sentuh Papua, 1500 Miles, 153 Hari, Satu Cinta (Touch Papua, 1500 Miles, 153 Days, One Love). Dit boek verhaalt over werk en (liefdes)relaties van een Nederlandse freelance journalist, die undercover door West Papua reist, omdat hij geen journalistenvisum voor het gebied kreeg.

In het boek laat Wayar zien dat veel journalisten in West Papua alleen functionarissen van de overheid en veiligheidsdiensten interviewen en de kant van de lokale bevolking zwaar onderbelichten. In West Papua zijn de risico’s voor journalisten groot.

Hoewel het een roman is, is deze voor meer dan 90 procent waar, zegt Wayar in interviews.

Sentuh Papua, 1500 Miles, 153 Hari, Satu Cinta is bij mijn weten niet vertaald en ik lees geen Bahassa Indonesia, dus ik baseer mij op artikelen over het boek, zoals bijvoorbeeld deze recensie uit de Jakarta Post (registreren nodig) en deze transcriptie van een radio-interview.

Meer boeken West Papua | Nieuw-Guinea

Meer West Papua | Meer koloniale geschiedenis

Montelbaanstoren

one comment

Foto van schilderij van Montelbaanstoren

Omslag boekDen Haag 2017

Dit schilderij van de Montelbaanstoren in Amsterdam zag ik in het Gemeentemuseum Den Haag. Het is van Willem Witsen (1860 – 1923).

Mijn oog viel er vooral op, omdat het me deed denken aan een boek uit mijn jeugd: De blaaspijpers van de Montelbaan van Jo Elsendoorn.

Het boek was een uitave van Kris-Kras, een ‘verantwoord’ tijdschrift voor de jeugd, waarvan de redactie meende dat striptijdschriften als Donald Duck en Sjors niet goed waren voor jongeren. Over de opkomst en ondergang van het blad schreef Peter van den Hoven het boek Het goede en het mooie. De geschiedenis van Kris-Kras.